Những ngày cuối tháng 4 tại Thành phố Hồ Chí Minh, một thông
điệp nhân văn về sự giao thoa giữa y đức và bảo tồn thiên nhiên đã chính thức
được lan tỏa. Chiến dịch mang tên Khổ tâm của lương y do Mạng lưới bảo vệ Động
vật Hoang dã phối hợp cùng WildAid và Choice thực hiện đã mở ra một góc nhìn mới
về việc sử dụng dược liệu trong bối cảnh hiện đại.
Có thể thấy, trọng tâm của dự án này là nỗ lực xóa bỏ những
quan niệm sai lầm về công dụng của sừng tê giác. Trong suốt một thời gian dài,
niềm tin thiếu cơ sở về khả năng chữa trị ung thư, đột quỵ hay giải độc rượu đã
vô tình đẩy loài vật này đến bờ vực tuyệt chủng. Thực tế, y văn cổ và y học hiện
đại đều ghi nhận công dụng của sừng tê giác rất hạn chế, hoàn toàn không phải
là thần dược như những lời đồn thổi mang tính thương mại.
Ghi nhận từ lịch sử, việc sử dụng dược liệu từ động vật hoang dã vốn xuất phát từ điều kiện y tế hạn chế của thời đại cũ. Khi ấy, những người thầy thuốc phải tận dụng mọi nguồn tài nguyên sẵn có để cứu người với tâm thế lương y như từ mẫu. Tuy nhiên, sự phát triển của khoa học ngày nay đã mở ra một kỷ nguyên mới, nơi các loại thảo dược thay thế không chỉ mang lại hiệu quả tương đương mà còn tiết kiệm và nhân đạo hơn.
Đáng chú ý, các chuyên gia đầu ngành nhận định rằng nhiều loại
dược liệu gần gũi như cỏ nhọ nồi hay lá diếp cá vốn có tác dụng thanh nhiệt, giải
độc rất tốt nhưng lại thường bị lãng quên vì quá phổ biến. Trong khi đó, việc sở
hữu sừng tê giác đôi khi bị biến tướng thành biểu tượng của quyền lực và sự
giàu có, dẫn đến những hệ lụy đau lòng cho thiên nhiên. Quan điểm này cũng đồng
nhất với tư tưởng của danh y Tôn Tư Mạo từ đời Đường, khi ông cho rằng việc chữa
lành cho con người bằng cách làm hại muôn thú là đi ngược lại nguyên lý hành y
tế thế.
Được biết, chiến dịch lần này nhận được sự đồng hành mạnh mẽ từ các gương mặt có sức ảnh hưởng lớn như Hoa hậu HHen Niê, nghệ sĩ Lý Hải, Đức Thịnh cùng nhiều tổ chức phi chính phủ. Những tiếng nói tâm huyết này đang góp phần thúc đẩy sự thay đổi trong hành vi của cộng đồng, khuyến khích mỗi cá nhân ký cam kết không sử dụng sừng tê giác trong điều trị bệnh.
Có thể thấy, việc gìn giữ những giá trị đúng đắn của y học cổ
truyền luôn phải song hành với trách nhiệm bảo vệ sự sinh tồn của các loài
hoang dã. Khi cộng đồng cùng chung tay từ bỏ những thói quen cũ không còn phù hợp,
đó cũng là lúc chúng ta mở ra một tương lai bền vững, nơi y đức và lòng nhân ái
với thiên nhiên được đặt lên hàng đầu.
